Hirudo Terapi (Sülük)

Hirudoterapi Nedir?

Hirudoterapi, halkalı solucanlar sınıfına dahil edilen tıbbi adı “Hirudo Medicinalis” olan Türkçe’de “sülük” olarak bilinen canlının kullanıldığı tedavi şeklidir. Hirudoterapide sülükler uygun noktalara tutturularak canlının ısırması, böylece bünyesinde bulundurduğu biyoaktif molekülleri bölgeye vermesi amaçlanır. Bu biyoaktif maddeler; antikoagülan (kan durultucu), miyorelaksan (kas gevşetici), immünmodülatör (bağışıklık düzenleyici) mikrosirkülasyon düzenleyici (dolaşım) özelliklere sahiptir.

​

Sülük Nasıl Bir Canlı?

800’den fazla türü olan, halkalı solucanlar grubunda yer alan, tipik olarak dorsoventral yassı gövdesi olan canlılardır. 3 tane çenesi olup her çenede 100 adet dişi vardır. Segmentlerden oluşur ve en öndeki ve en arkadaki segmentler “çekmen” ismi ile özelleşmiştir. Öndeki çekmende ağız kısmı yer alırken en arkadaki çekmeni yüzeye tutunmak için kullanır. Sülüğün salgısında 100’den fazla biyoaktif bileşik vardır. Bunlardan bazıları; hirudin, calin, destabilaz, hirustatin, triptaz inhibitör, eglin (pıhtılaşmayı önler), hyolurinidaz (viskozite artırır, antimikrobiyaldir), histamin benzeri maddeler (ısırılan bölgede kan akışını artırır)

​

Uygulama Nasıl Olur?

Uygulama öncesi herhangi bir hazırlık gerekmez. Sülükler kimyasal kokulara duyarlı olduğu için parfüm, deterjan gibi kokular uygulamayı zorlaştırır. Yüzeyin terli olması da yine tutunmayı zorlaştırmaktadır. Yüzey steril bir şekilde temizlenir. Daha sonra sülük uygulanacak noktaya temas ettirilerek tutunması sağlanır. İlk başta ısırma hareketi hissedilirken, işlem boyunca sülüğün salgıladığı lokal anestezik maddelerden dolayı ağrı hissedilmez. 20-60 dakika süren işlem sonucunda sülük, kendiliğinden tuttuğu yeri bırakır. Bazı durumlarda bırakması için provoke edilmesi gerekebilir. İşlem sonunda temiz ve sıkı bir pansuman yapılarak kanamanın çabuk durması amaçlanır. 4 saat ile 24 saat arasında kanamanın uzaması normaldir.

​

Hangi Hastalıklarda Kullanılabilir?

Mevzuatta şu an için variköz venöz hastalıklarda ağrı azaltma amacıyla, osteoartrit (eklem kireçlenmesi) durumlarında ve lateral epikondilit (tenisçi dirseği) gibi tendon iltihaplarında kullanılmaktadır. Ancak literatürde çok daha kapsamlı araştırmalar, hirudoterapi alanında yapılmıştır.

 

Yan Etkileri Var mı?

Uygulama yerinde alerjik lezyon olabilir. 1-2 hafta kadar kaşıntı, birkaç ay sürebilecek iz kalma durumu olabilir.

​

Bilimsel Literatürde Yeri Var Mı?

Hirudoterapi (Sülük Tedavisi) hakkında bilimsel literatürde yüzlerce çalışma bulunmaktadır. Bunlardan bazıları şunlardır:

Hirudoterapi Hakkında Genel Çalışmalar:
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/31289001
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/26817000
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/26427330
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/26342505
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/25484274
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/22069059
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/19769685 (Tarihçe)
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/15975313
Ağrılı Hastalıklarda:
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/31253578
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/24081747
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/21368667 (lateral epikondilit)
Başta rekonstrüksiyon olmak üzere çeşitli ameliyatlarda Kullanımı:
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/30881774
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/30692309
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/30636508
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/30157119
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/29344982
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/27392815
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23996135
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/21550156
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/15465249
Osteoartritlerde:
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/29702260
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23446069
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/18484250
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/18407413
Venöz Konjestif (Göllenen) Hastalıklarda (varis vb.)
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/29602653
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/17638146
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/16705206
Ürolojik Hastalıklarda:
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/28845411 (Priapizm)
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/14594972 (Priapizm)
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/26433079
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/12656920 (Penosktrotal Ödem)
Cilt Hastalıklarında:
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/28844218 (Kutanöz Leishmaniazis)
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/24809835 (Diyabetik Ayak)
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/24804186 (Epidermoid Kistlerde)
Kohlevestibüler Hastalıklarda (Kulak-işitme-denge)
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/19738593
Ağız ve diş Hastalıklarında:
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/12666550 (Tükrük Bezi Hastalıklarında)